Viêm phế quản ở trẻ em: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách chăm sóc trẻ bệnh như thế nào?

Viêm phế quản ở trẻ em là bệnh hay gặp ở trẻ từ sơ sinh đến 3 tuổi. Bệnh tuy không nguy hiểm nhưng nếu không phát hiện và chữa trị sớm dễ gây biến chứng hô hấp nghiêm trọng. Nắm được nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị giúp bạn có biện pháp phòng ngừa và chăm sóc trẻ tốt nhất.

Dấu hiệu trẻ bị viêm phế quản

Viêm phế quản là tình trạng viêm nhiễm, sưng đau đường thở dưới hay cuống phổi nhưng chưa tổn thương đến các nhu mô phổi. Bệnh có thể diễn biến cấp tính trong thời gian ngắn hoặc mạn tính kéo dài từ vài tháng đến nhiều năm. 

Khi trẻ có các dấu hiệu cơ bản sau đây thì chúng ta có thể nghi ngờ ngay đến bệnh viêm phế quản. 

  1. Ho: Có thể kèm theo hắt hơi, sổ mũi. Lâu ngày ho nhiều hơn gây đau rát họng, xuất hiện đờm xanh hoặc vàng. Nếu cơn ho kéo dài đến tuần thứ 2 thì có thể nghĩ đến viêm phế quản. 
  2. Sốt: Trẻ có thể sốt từ 38 – 39 độ C hoặc có khi lên 40 độ C. 
  3. Đối với trẻ sơ sinh có hiện tượng bỏ bú, quấy khóc.
Dấu hiệu trẻ bị viêm phế quản
Dấu hiệu trẻ bị viêm phế quản

Thông thường gia đình có thể tự chăm sóc trẻ bị viêm phế quản tại nhà. Tuy nhiên khi thấy trẻ có các dấu hiệu nặng hơn sau đây thì phải đưa bé đến cơ sở y tế ngay.

  • Ho cơn kéo dài 
  • Sốt cao từ 39 độ C
  • Khó thở, thở nhanh, tiếng thở khò khè, có hiện tượng co rút lồng ngực
  • Trẻ vật vã, kích thích hoặc li bì, mệt mỏi
  • Da xanh xao; môi và đầu ngón tay, ngón chân tím tái
  • Có dấu hiệu mất nước (môi và lưỡi khô), rối loạn tiêu hóa, tiểu ít.

Nguyên nhân viêm phế quản ở trẻ

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm phế quản ở trẻ nhưng virus và vi khuẩn là tác nhân chủ đạo, hay gặp nhất là virus hợp bào hô hấp, virus cúm, tụ cầu khuẩn. Chúng dễ dàng xâm nhập vào cơ thể khi gặp điều kiện thuận lợi như thời tiết khô lạnh, môi trường ô nhiễm, khói bụi, trẻ đang mắc bệnh khiến sức đề kháng suy giảm. 

Đối với trẻ bị viêm phế quản sốt nhiều ngày

Đây là một phản ứng bình thường để bảo vệ cơ thể khi có dấu hiệu nhiễm khuẩn. Cơ thể tăng thân nhiệt, kích thích hệ miễn dịch tăng cường hoạt động, tăng cường quá trình thực bào và sản xuất các kháng thể tiêu diệt vi khuẩn.

Tuy nhiên, mẹ cần theo dõi sát nhiệt độ của trẻ để có biện pháp hạ sốt kịp thời, tránh sốt cao gây biến chứng nguy hiểm. Triệu chứng sốt mà kéo dài có thể do:

  • Trẻ bị viêm phế quản kèm theo các bệnh tai mũi họng khác.
  • Trẻ có tiền sử bệnh hô hấp mạn tính như hen phế quản, phổi tắc nghẽn mạn tính.
  • Vi khuẩn kháng thuốc.
  • Chẩn đoán sai dẫn đến phác đồ điều trị sai cách.   

Trẻ bị viêm phế quản thở khò khè

Hiện tượng này là do dịch đờm tiết ra nhiều làm đường thở bị tắc nghẽn khiến trẻ gặp khó khăn khi thở, gây ra tiếng thở khò khè. 

Trẻ bị viêm phế quản ho nhiều

Ho là một phản ứng sinh lý bảo vệ cơ thể vì giúp tống các dị vật ra khỏi đường thở (cụ thể ở đây là chất nhầy tiết do viêm nhiễm). Tuy nhiên, việc ho kéo dài lại khiến trẻ mệt mỏi, đau rát họng, tức ngực, chán ăn, buồn nôn; nó là biểu hiện của bệnh đang tiến triển nặng thêm. Khi trẻ bị viêm phế quản mà ho nhiều lên có thể là do:  

  • Chưa loại bỏ hoàn toàn được vi khuẩn, virus.
  • Bội nhiễm vi khuẩn
  • Trẻ vẫn tiếp xúc khói thuốc, bụi ô nhiễm.
  • Không được uống đủ nước
  • Không khí lạnh khô làm kích thích cổ họng. 
Nguyên nhân khiến trẻ bị viêm phế quản
Nguyên nhân khiến trẻ bị viêm phế quản

Cách chữa viêm phế quản ở trẻ em

Khi trẻ bị viêm phế quản thì tùy tình trạng trẻ mà bác sĩ có thể có chỉ định thuốc kháng sinh phù hợp nếu bệnh do vi khuẩn gây ra. Còn nếu tác nhân là virus thì kháng sinh không có tác dụng. Nếu chăm sóc tốt thì bệnh thường cải thiện sau một tuần. 

Bên cạnh việc dùng thuốc thì các biện pháp làm giảm triệu chứng bệnh, tăng sức đề kháng cho cơ thể là cách tốt nhất làm bệnh thuyên giảm.

  • Có biện pháp hạ sốt tức thì khi trẻ sốt quá cao. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ khi dùng thuốc cho trẻ, không được tự ý dùng.
  • Cho trẻ uống nhiều nước làm loãng đờm, giảm tắc nghẽn đường thở, phòng mất nước.
  • Dùng nước muối sinh lí vệ sinh đường thở và họng.
  • Giữ môi trường xung quanh trẻ sạch sẽ, không khói thuốc,  nhiệt độ ấm áp, có thể sử dụng máy tạo ẩm trong phòng. 
  • Đối với trẻ trên 1 tuổi, có thể dùng mật ong uống trực tiếp hoặc pha nước ấm để làm dịu họng, tăng sức đề kháng.
  • Tạo điều kiện cho bé được nghỉ ngơi.
Chữa viêm phế quản ở trẻ em
Chữa viêm phế quản ở trẻ em

Cách chăm sóc trẻ bị viêm phế quản

Việc có những biện pháp chăm sóc trẻ khi bệnh là rất quan trọng. Chăm sóc tốt là phải có một chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp tăng sức đề kháng cho trẻ chống chọi tác nhân gây bệnh. 

Trẻ bị viêm phế quản thì nên ăn gì?

  • Sữa và các sản phẩm từ sữa bổ sung Canxi, vitamin D, ưu tiên sữa chua tăng hệ lợi khuẩn.
  • Ngũ cốc, đậu hạt giàu dinh dưỡng cung cấp năng lượng.
  • Trứng gà chứa đạm chuẩn.
  • Các loại trái cây nhiều vitamin A, C, E như quả họ cam quýt, táo…
  • Rau xanh đậm hoặc củ quả màu vàng cam như rau cải, súp lơ, cà rốt…
  • Uống nhiều nước.

Trẻ bị viêm phế quản có được tắm không? 

Vì nguyên nhân chính gây ra viêm phế quản là do vi khuẩn, virus nên việc giữ cơ thể sạch sẽ là rất quan trọng. Trẻ bị viêm phế quản cần được vệ sinh sạch sẽ. Tuy nhiên, cần lưu ý:

  • Tùy tình trạng sức khỏe trẻ mà cân nhắc số lần tắm phù hợp, thông thường chỉ nên 3 lần một tuần. Nếu sức khỏe trẻ quá yếu thì không nên tắm.
  • Nhiệt độ nước đủ ấm, thích hợp.
  • Tắm trong phòng kín, mùa đông nên có máy sưởi.
  • Sau khi tắm xong, lau khô người nhất là vùng đầu cổ, rồi mặc quần áo luôn 
  • Mẹ nên ôm để ủ ấm bé sau khi tắm, sau đó mới cho bé nằm. 

Qua bài viết trên chúng tôi đã cung cấp những thông tin cơ bản về nguyên nhân, triệu chứng, cách chữa trị bệnh viêm phế quản trẻ em. Bệnh không quá nguy hiểm chỉ cần có biện pháp chăm sóc tốt thì có thể khỏi nhanh chóng. Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết. Chúc sức khỏe bạn và gia đình!

Ngày cập nhật :

Chia sẻ
Giảng viên khoa Y học cổ truyền của Đại học y dược thành phố Hồ Chí Minh. Cố vấn cao cấp người đã tâm huyết đưa ra bài thuốc An Cốt Nam tiên phong điều trị hiệu quả bệnh thoát vị đĩa đệm không cần phẫu thuật.

Đặt câu hỏi

Mời nhập câu hỏi của bạn
Mời nhập tên của bạn