Ung thư vòm họng: Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị

Cổ họng là một ống cơ bắt đầu từ sau mũi dọc xuống cổ. Ung thư vòm họng bắt đầu trong những tế bào phẳng nằm ở bên trong cổ họng.

Thanh quản nằm ngay dưới cổ họng và dễ bị ung thư vòm họng. Thanh quản được cấu tạo từ sụn và chứa những dây thanh âm rung để tạo âm thanh khi nói chuyện.

Ung thư vòm họng có nguy cơ ảnh hưởng đến nắp thanh quản (epiglottis), nó có tác dụng bảo vệ khí quản. Ung thư amidan là một dạng ung thư vòm họng khác, ảnh hưởng đến amidan, nằm ở sau cổ họng.

Triệu chứng

Các dấu hiệu và triệu chứng ung thư vòm họng gồm:

  • Ho
  • Giọng nói thay đổi (khàn giọng, nói không rõ tiếng)
  • Khó nuốt
  • Đau tai
  • Đau họng
  • Sụt cân
  • Xuất hiện các khối u hoặc vết loét ở cổ họng
ung thư vòm họng
Biểu hiện ung thư vòm họng

Nguyên nhân

Ung thư vòm họng thường xảy ra khi những tế bào trong cổ họng phát triển đột biến gen. Sự đột biến này khiến cho những tế bào phát triển mất kiểm soát và hoạt động không ngừng sau khi các tế bào khỏe mạnh chết đi. Những tế bào tích lũy này sẽ tạo thành một khối u nằm trong cổ họng của bạn.

Nguyên nhân ung thư vòm họng không thực sự rõ ràng, tuy nhiên các bác sĩ xác định các yếu tố sau sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

  • Sử dụng thuốc lá, bao gồm cả hút thuốc và nhai thuốc lá
  • Sử dụng rượu quá mức
  • Một loại virus lây truyền qua đường tình dục có tên là papillomavirus ở người (HPV)
  • Một chế độ ăn thiếu rau quả
  • Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Các loại ung thư vòm họng

Cổ họng và thanh quản được kết nối chặt chẽ với nhau, vị trí thanh quản nằm ngay dưới cổ họng. Đa số các loại ung thư vòm họng đều bắt nguồn từ một loại tế bào, bệnh được chia thành các loại khác nhau để giúp phần biệt được vị trí bắt nguồn ung thư từ cổ họng.

  • Ung thư Nasopharyngeal bắt đầu ở vòm họng – phần cổ họng của bạn ngay sau mũi.
  • Ung thư Oropharyngeal bắt đầu ở amidan – phần cổ họng của bạn ngay sau miệng.
  • Ung thư Hypopharyngeal (ung thư thanh quản) bắt đầu ở vùng thanh quản – phần dưới cổ họng, ngay trên thực quản và khí quản.
  • Ung thư glottic bắt đầu từ dây thanh âm.
  • Ung thư Supraglottic bắt đầu từ phần trên của thanh quản, gồm có ung thư ảnh hưởng đến biểu mô (mảnh sụn chặn thức ăn vào khí quản).
  • Ung thư subglottic bắt đầu ở phần dưới của thanh quản, bên dưới dây thanh âm.

Phòng ngừa

Trên thực tế sẽ không có cách nào đảm bảo ngăn ngừa chắc chắn ung thư cổ họng xảy ra. Tuy nhiên, các biện pháp sau đây sẽ giảm nguy cơ bị ung thư vòm họng:

  • Không hút thuốc: Nếu như bạn là người nghiện thuốc lá, hãy từ bỏ nó ngay. Nếu như bạn không hút thuốc thì đừng bao giờ bắt đầu. Cai thuốc sẽ rất khó khăn, vì vậy hãy nhờ sự tư vấn của bác sĩ, có thể sử dụng sản phẩm thay thế nicotine.
  • Hạn chế uống rượu: Nếu bạn là một người thích uống rượu, hãy kiểm soát nó một cách điều độ.
  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh, đầy đủ trái cây, rau xanh. Các chất vitamin và chất chống oxy hóa có trong các loại trái cây và rau xanh giúp làm giảm nguy cơ ung thư vòm họng.
  • Bảo vệ cơ thể khỏi virus HPV (vi rút lây truyền qua đường tình dục). Một số bệnh ung thư vòm họng được cho là do nhiễm trùng papillomavirus ở người nhiễm HPV.

Chẩn đoán

Các phương pháp chẩn đoán ung thư vòm họng:

  • Sử dụng một dụng cụ để có được một cái nhìn gần hơn vào cổ họng. Bác sĩ thường nội soi để xem xét kỹ cổ họng của bạn có bị u loét hay không.
  • Lấy một mẫu mô trong cổ họng để thử nghiệm. Nếu bác sĩ phát hiện điều gì bất thường trong khi nội soi, sẽ cần lấy một mẫu mô (sinh thiết) để làm xét nghiệm. Trong một số trường hợp, bác sĩ cũng có thể yêu cầu một mẫu từ hạch bạch huyết bị sưng bằng cách sử dụng kỹ thuật “chọc hút kim mịn”.
  • Xét nghiệm hình ảnh. Các xét nghiệm hình ảnh, gồm chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI), chụp cắt lớp phát xạ positron (PET). Điều này sẽ giúp bác sĩ xác định mức độ ung thư của bạn ở ngoài bề mặt cổ họng hoặc thanh quản.

Các giai đoạn của ung thư vòm họng

Khi một bệnh nhân bị chẩn đoán là ung thư vòm họng, tiếp theo bác sĩ sẽ xác định mức độ (giai đoạn) của bệnh. Việc xác định giai đoạn ung thư giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Các giai đoạn ung thư vòm họng được kí hiệu bằng các chữ số La Mã từ I đến IV. Mỗi loại bệnh có các tiêu chí riêng cho từng giai đoạn.Ung thư vòm họng giai đoạn I là giai đoạn nhẹ nhất, một khối u nhỏ hình thành ở một khu vực trong cổ họng. Những giai đoạn II, III cho thấy ung thư đang phát triển hơn, và giai đoạn IV là nghiêm trọng nhất.

Điều trị ung thư vòm họng

Các phương pháp điều trị ung thư vòm họng cần dựa trên các yếu tố, vị trí và giai đoạn bệnh, loại tế bào liên quan, sức khỏe hiện tại của bệnh nhân. Bệnh nhân cũng có thể thảo luận với bác sĩ về lợi ích và rủi ro của từng phương pháp và đưa ra lựa chọn phù hợp.

Ung thư vòm họng
Ung thư vòm họng

Xạ trị

Xạ trị là cách sử dụng năng lượng cao từ các tia X và proton để đưa bức xạ tới những tế bào ung thư và tiêu diệt chúng.

Xạ trị được thực hiện bởi một cỗ máy lớn từ ngoài cơ thể bạn (bức xạ chùm ngoài) hoặc xạ trị từ các hạt phóng xạ nhỏ được đặt bên trong cơ thể bệnh nhân, gần ung thư (xạ trị).

Đối với người bệnh ung thư vòm họng giai đoạn đầu, xạ trị là phương pháp điều trị hữu hiệu. Đối với người bệnh ung thư vòm họng giai đoạn III, IV, xạ trị cần được kết hợp với hóa trị hoặc phẫu thuật.

Phẫu thuật

  • Phẫu thuật ung thư vòm họng giai đoạn đầu. Các khối u ung thư giới hạn ở bề mặt của cổ họng hoặc dây thanh âm thường được điều trị bằng phẫu thuật nội soi. Bác sĩ sẽ chèn một ống nội soi rỗng vào cổ họng và chuyển dụng cụ phẫu thuật đặc biệt (laser) qua đó. Sử dụng những công cụ này, bác sĩ sẽ cạo, cắt ra hoặc dùng laser làm bay khối u ung thư.
  • Phẫu thuật loại bỏ tất cả hoặc một phần thanh quản. Với những khối u nhỏ hơn, bác sĩ sẽ loại bỏ phần thanh quản bị ảnh hưởng bởi ung thư, để lại càng nhiều thanh quản không bị ảnh hưởng càng tốt. Với các khối u lớn hơn, sẽ cần phải loại bỏ toàn bộ thanh quản. Khí quản sau đó được gắn vào một lỗ khí trong cổ họng để thở.
  • Phẫu thuật cắt bỏ một phần cổ họng. Ung thư vòm họng nhỏ hơn sẽ chỉ cần loại bỏ các phần nhỏ của cổ họng khi phẫu thuật. Những bộ phận được loại có thể được dựng lại và cho phép bạn nuốt thức ăn như bình thường. Bác sĩ có thể tái tạo lại cổ họng để cho phép nuốt thức ăn.
  • Phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết ung thư (mổ bóc tách cổ). Nếu ung thư vòm họng đã lan sâu trong cổ họng, bác sĩ sẽ đề nghị phẫu thuật để loại bỏ một số hạch bạch huyết để xem chúng có chứa tế bào ung thư không.

Trong quá trình phẫu thuật có nguy cơ chảy máu và nhiễm trùng. Các biến chứng khác như khó nói hoặc nuốt sẽ phụ thuộc vào từng loại phẫu thuật bạn đã thực hiện.

Hóa trị

Hóa trị là cách sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư. Hóa trị thường được sử dụng cùng với xạ trị để điều trị ung thư vòm họng. Một số loại thuốc hóa trị khiến cho các tế bào ung thư nhạy cảm hơn với xạ trị. Tuy nhiên khi kết hợp hóa trị với xạ trị sẽ làm tăng tác dụng của cả hai phương pháp điều trị này.

Điều trị bằng thuốc

Thuốc tây điều trị ung thư vòm họng bằng cách tận dụng các điểm yếu trong tế bào ung thư, kìm hãm sự phát triển của các tế bào này.

Ví dụ, thuốc Cetuximab (Erbitux) điều trị ung thư vòm họng. Cetuximab ngăn chặn hoạt động của loại protein có trong nhiều loại tế bào ung thư vòm họng.

Phương pháp điều trị thay thế

  • Châm cứu
  • Massage
  • Vật lý trị liệu
  • Thiền
  • Kỹ thuật thư giãn

Phục hồi chức năng sau điều trị

Điều trị ung thư vòm họng thường sẽ gây ra một số biến chứng vì thế các chuyên gia sẽ thực hiện một số giải pháp để giúp người bệnh lấy lại khả năng nuốt, ăn thức và nói chuyện. Các chức năng cần hồi phục sau quá trình điều trị ung thư vòm họng:

  • Chăm sóc vết mổ trong cổ họng (stoma) đối với phẫu thuật mở khí quản
  • Khó ăn
  • Khó nuốt
  • Cứng và đau ở cổ họng
  • Khả năng nói

Lối sống và biện pháp khắc phục tại nhà

Không hút thuốc

Ung thư vòm họng có liên quan chặt chẽ với khói thuốc. Tuy không phải ai bị ung thư vòm họng cũng do hút thuốc. Nhưng nếu bạn đang hút thuốc, hãy dừng lại vì:

  • Hút thuốc khiến cho việc điều trị giảm độ hiệu quả đi rất nhiều.
  • Cổ họng khó lành hơn sau phẫu thuật.
  • Làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư khác trong tương lai.

Hạn chế uống rượu

Rượu làm tăng nguy cơ ung thư vòm họng đặc biệt khi kết hợp với hút thuốc. Nếu bạn thường xuyên uống rượu, thì hãy hạn chế nó ngay từ hôm nay. Việc này sẽ giúp giảm nguy cơ ung thư khác. Ngừng uống rượu cũng giúp bạn dung nạp tốt hơn các phương pháp điều trị ung thư vòm họng.

Bạn có thể làm gì khi phát hiện mình bị ung thư vòm họng

Nếu bạn là người hút thuốc lá, hãy ngừng lại. Tránh thực hiện những điều khiến các triệu chứng của bạn tệ hơn. Nếu bạn bị đau họng, hãy tránh sử dụng các thực phẩm và đồ uống gây kích ứng. Nếu bạn cảm thấy đau họng khi ăn vì đau họng, hãy sử dụng những đồ uống bổ sung dinh dưỡng. Đây là những thứ ít gây kích ứng tới cổ họng của bạn, trong khi vẫn đảm bảo cung cấp lượng calo và chất dinh dưỡng cần thiết.

Ung thư vòm họng: Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị
4.5 (90.3%) 33 vote[s]
Chia sẻ
Giảng viên khoa Y học cổ truyền của Đại học y dược thành phố Hồ Chí Minh. Cố vấn cao cấp người đã tâm huyết đưa ra bài thuốc An Cốt Nam tiên phong điều trị hiệu quả bệnh thoát vị đĩa đệm không cần phẫu thuật.

23 COMMENTS

      • Cảm ơn Bạn, chúng tôi đã nhận được câu hỏi và sẽ trả lời qua số điện thoại mà bạn cung cấp vào ngày làm việc kế tiếp. Đôi khi, do nhận quá nhiều phản hồi, chúng tôi có sự chậm trễ trong việc hồi đáp. Nếu điều này xảy ra, chúng tôi thành thật xin lỗi và sẽ cố gắng phản hồi sớm nhất có thể.

  1. xin chào bác sĩ.em nữ 36 tuổi xin bác tư vấn giúp em em thấy họng khó nuốt,vướng ở họng ,khi ăn thấy bình thường. giọng khàn.em đã đi nội soi thanh quản kết quả là viêm họng thanh quản và xơ hạt dây thanh 2 bên.em đã uống thuốc 1 tuần nay nhưng ko bớt .ngày mai em đi tái khám.em còn có triệu chứng hay ợ nóng và chua nữa ạ. em xin cảm ơn bác sĩ.

  2. E bị viêm xoang sàn đã chữa trị cũng lâu và đã giảm nhưng hiện vẫn còn dịch chảy ra, thỉnh thoảng có mùi hôi trong hơi thở, tuy nhiên mới phát hiện có nỗi lên một nốt trong cuốn họng, nhờ bs tư vấn

  3. Gần đây tôi bị nghẹt thở khi ngủ nằm ngữa và cổ họng bị vướng như khi uống thuốc không đủ nước hơi thở có mùi hôi xin bac sỹ tư vấn chô tôi có phải tôi đang có triệu chứng của utvhọng không nếu khám thi khám khoa nào

  4. Gần đây tôi bị nghẹt thở khi ngủ nằm ngữa và cổ họng bị vướng như khi uống thuốc không đủ nước hơi thở có mùi hôi xin bac sỹ tư vấn chô tôi có phải tôi đang có triệu chứng của utvhọng không nếu khám thi khám khoa nào

    • Cảm ơn Bạn, chúng tôi đã nhận được câu hỏi và sẽ trả lời qua số điện thoại mà bạn cung cấp vào ngày làm việc kế tiếp. Đôi khi, do nhận quá nhiều phản hồi, chúng tôi có sự chậm trễ trong việc hồi đáp. Nếu điều này xảy ra, chúng tôi thành thật xin lỗi và sẽ cố gắng phản hồi sớm nhất có thể. Cảm ơn bạn đã dành thời gian để tương tác với chúng tôi!

  5. Chào bác sĩ! Dạo này tôi cảm thấy trong cổ họng hình như có gì đó, mỗi lần nuốt nước bọt thì mới cảm nhận được, khó nuốt hơn,xin bs tư vấn ạ

    • Cảm ơn Bạn, chúng tôi đã nhận được câu hỏi và sẽ trả lời qua số điện thoại mà bạn cung cấp vào ngày làm việc kế tiếp. Đôi khi, do nhận quá nhiều phản hồi, chúng tôi có sự chậm trễ trong việc hồi đáp. Nếu điều này xảy ra, chúng tôi thành thật xin lỗi và sẽ cố gắng phản hồi sớm nhất có thể.

    • Cảm ơn Bạn, chúng tôi đã nhận được câu hỏi và sẽ trả lời qua số điện thoại mà bạn cung cấp vào ngày làm việc kế tiếp. Đôi khi, do nhận quá nhiều phản hồi, chúng tôi có sự chậm trễ trong việc hồi đáp. Nếu điều này xảy ra, chúng tôi thành thật xin lỗi và sẽ cố gắng phản hồi sớm nhất có thể.

Đặt câu hỏi

Mời nhập câu hỏi của bạn
Mời nhập tên của bạn