Bệnh thoái hóa khớp: Triệu chứng, nguyên nhân, cách phòng trị và các loại thoái hóa khớp

Thoái hoá khớp là một trong nhiều bệnh hay gặp ở độ tuổi trung niên và những người cao tuổi. Thoái hoá khớp có thể xảy ra ở các khớp cột sống, khớp gối, khớp háng, đốt sống cổ, khớp đốt ngón tay… Trong đó, tình trạng thoái hóa khớp gối là phổ biến hơn cả

Thoái hóa khớp là gì


Thoái hóa khớp được hiểu là thương tổn của sụn khớp và xương dưới sụn, đi cùng với đó là phản ứng viêm, và suy giảm lượng dịch khớp. Đây là căn bệnh mãn tính và tập trung phần lớn ở người trung niên và người cao tuổi.

Thoái hóa khớp là gì
Thoái hóa khớp là gì

Lâu dần, sụn khớp sẽ bị thoái hóa, khiến cho chúng mỏng đi, xù xì và làm cho sự vận động ở các khớp kém linh hoạt. Cùng lúc đó, phần xương dưới sụn cũng đã có sự thay đổi về mặt hình dáng, cấu tạo, bị xơ hóa, mật độ khoáng và độ bền, chắc bị suy giảm trông thấy, hình thành những vết nứt nhỏ.

Trong nhiều tình trạng nặng hơn, lớp sụn có thể bị mỏng đến nỗi không che phủ được hoàn toàn đầu xương. Điều này làm cho quá trình vận động, xương dưới sụn sẽ bị cọ vào nhau, bào mòn lẫn nhau làm cho bệnh nhân vô cùng đau đớn, khó chịu.

Các loại thoái hóa khớp hay gặp


Thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối
Thoái hóa khớp gối
  • Khớp gối là một trong những khớp có tần suất và cường độ hoạt động lớn.
  • Nó luôn phải thực hiện rất nhiều những vận động của cơ thể, trong số đó thì việc nâng đỡ cơ thể, vận hành các vận động như đi lại, co chân, duỗi chân…
  • Vì thế, khớp gối là nơi dễ chịu sự thương tổn và thoái hóa nhất.
  • Hơn nữa, đối với những người liên tục phải đứng hoặc có sự vận động nặng, liên tục tại khớp gối thì dễ dẫn đến thoái hóa khớp gối hơn.
  • Triệu chứng thoái hóa khớp gối lúc này là người bệnh sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong đi lại và các hoạt động thường ngày.
  • Cơn đau kéo đến mỗi khi đứng lên ngồi xuống hoặc là lúc leo cầu thang.
  • Thậm chí khớp gối còn bị sưng lên do tràn dịch khớp, và nặng hơn nữa là tình trạng biến dạng, teo ổ khớp…

➤➤ Một chế độ dinh dưỡng tốt có tác dụng rất lớn trong việc cải thiện sức khỏe mỗi người. Vậy những người bị thoái hóa khớp gối nên ăn gì?

Thoái hóa khớp vai

  • Thoái hóa khớp vai gặp ở rất nhiều trường hợp do có sự vận động nhiều như vận động viên cử tạ, đánh golf, bóng bàn, bơi lội…
  • Những người liên tục làm việc nặng tại vùng vai như là bê vác, quai búa, hàn, gò…
  • Ngoài ra, do thói quen lười vận động, giữ khớp vai ở một chỗ, một tư thế quá lâu ví dụ như dân văn phòng ngồi cả ngày trước màn hình máy tính sẽ làm cho khớp vai dễ dàng bị suy giảm, xuống cấp
  • Theo nhiều thống kê cho thấy, những nguyên nhân chính hình thành nên cơn đau nhức xương khớp bả vai là do gặp phải chấn thương vùng đốt sống cổ, hoặc sử dụng khớp vai quá nhiều, từ đó làm cho sụn khớp bị hao mòn.
  • Thường thì những chấn thương không ảnh hưởng ngay lập tức đến sụn khớp, mà theo thời gian, theo sự lão hóa của tuổi tác thì khả năng cung cấp chất dinh dưỡng cho sụn khớp, cũng như sự lỏng lẻo của khớp sẽ làm cho sự thoái hoá khớp xuất hiện.
  • Theo một số liệu thông kê tại Mỹ cho thấy, có đến 90% số bệnh nhân bị thoái hóa khớp vai là do sụn khớp bị hao mòn dần theo thời gian.
  • Các thương tổn của sụn lâu dần làm cho các phần xương dưới sụn dần lộ ra, tiếp xúc với nhau khi vận động, gây nên hiện tượng đau khớp, viêm khớp.

Thoái hóa khớp háng

Thoái hóa khớp háng
Thoái hóa khớp háng
  • Thoái hóa khớp háng có thể gặp phải ở một bên hoặc là cả hai bên.
  • Khi bệnh còn nhẹ, thoái hóa khớp háng bắt đầu bằng những cơn đau sâu ở vùng đùi háng.
  • Khi bệnh nặng hơn, cơn đau bắt đầu lan dần xuống dưới đầu gối và cả chân.

Thoái hóa khớp ngón và bàn tay

  • Đây là tình trạng bệnh rất khó chịu, gây cho bạn cảm giác khó khăn trong việc cầm nắm và ảnh hưởng tiêu cực đến những hoạt động thường nhật của bệnh nhân
  • Bệnh tác động trực tiếp đến vùng gốc của những ngón cái và của khớp ngón tay.
  • Các khớp sẽ sưng lên và đau, nhất là khi bệnh vừa mới khởi phát.
  • Tiếp theo, các khớp của ngón tay có thể xuất hiện những nốt cứng, trở nên gồ ghề và cong nhẹ.

Thoái hóa khớp cổ chân, bàn chân

  • Thoái hóa khớp ở bàn chân, cổ chân thường ảnh hưởng vào gốc của ngón cái.
  • Điều này làm cho ngón cái bị cứng lại hoặc bị cong vẹo, dẫn đến việc đi lại trở nên rất khó khăn và luôn gặp sự khó chịu, đau đớn.

Thoái hóa khớp gót chân

  • Trường hơp này, bệnh nhân hay gặp phải tình trạng thốn ở gót chân vào mỗi buổi sáng khi tức dậy.
  • Nhưng sau khi đi được những bước đầu tiên và sau khoảng vài chục mét thì cơn đau sẽ giảm và đi lại được như bình thường.

Triệu chứng


Việc sớm nhận ra được những biểu hiện của thoái hóa khớp sẽ giúp bạn phòng tránh được những thương tổn như biến dạng khớp hay là nguy cơ bại liệt vĩnh viễn. Dưới đây là 7 dấu hiệu cơ bản của bệnh:

Dấu hiệu của thoái hóa khớp
Dấu hiệu của thoái hóa khớp

1. Mỗi khi co duỗi chân phát ra tiếng kêo lục cục: Đây chính là triệu chứng thường thấy nhất của hiện tượng thoái hóa khớp, đi kèm với nó là những cơn đau.

2. Cứng khớp vào mỗi buổi sáng. Dấu hiệu này thường xuất hiện nhất là mỗi khi ngủ dậy và thường diễn ra trong khoảng 10 – 30 phút.

3. Khó khăn trong cử động khớp. Đi lại tập tễnh do khớp háng bị đau, cử động cổ rất khó, đau mỏi vùng vai gáy, sau gáy, lan ra đến cánh tay; tay không thể cầm nắm như bình thường được… Hơn nữa, khớp sẽ bị đau mỗi khi hoạt động liên tục và giảm dần sau khi nghỉ ngơi.

4. Ngồi xổm bị đau. Kể cả lúc đứng dậy cũng gặp nhiều trở ngại. Có những trường hợp muốn đứng dậy được phải có điểm tựa. Có nghiên cứu đã chỉ ra rắng, những ai mà bị đau mỗi khi ngồi xổm thì có nguy cơ thoái hóa khớp gối tăng tới 41%.

5. Leo cầu thang bị đau nhức, khó chịu. Đây là triệu chứng của tình trạng thoái hóa khớp gối. Nếu như mà để đến lúc lên xuống cầu thang phải nhích từng bước một vì quá đau thì đồng nghĩa với việc tình trạng thoái hóa của bạn đã khá nặng.

6. Đau khớp khi lên cân. Đặc biệt là đau ở khớp gối, khớp háng, khớp gót chân,… đó là những khớp luôn phải gánh toàn bộ cân nặng của cơ thể. Các chuyên gia y tế cũng đã đưa ra cảnh báo rằng tăng cân quá mức sẽ làm tăng nguy cơ bị thoái hóa khớp lớn hơn gấp 7 lần so với những người bình thường.

7. Khớp tê, sưng, biến dạng, teo ổ khớp. Đó đều là những biểu hiện cho biết sụn khớp đang gặp phải vấn đề nghiêm trọng, ví dụ như: đầu gối bị lệch trục, ngón tay gồ ghề và cong, ngón chân cứng và bị cong vẹo.

Nguyên nhân


Bệnh thoái hóa khớp có triệu chứng lâm sàng là đau khớp và cột sống mãn tính và không có dấu hiệu viêm. Những thương tổn hay gặp ở bệnh là hiện tượng thoái hóa của sụn khớp và đĩa đệm, những thay đổi ở vùng xương dưới sụn và màng hoạt dịch. Những nguyên nhân gây thoái hóa khớp có thể kể đến như:

Nguyên nhân thoái hóa khớp
Nguyên nhân thoái hóa khớp

Lão hóa tự nhiên

Khi trưởng thành, những tế bào sụn không còn có thể tự tái tạo và sản sinh. Lúc già đi, sự lão hóa của cơ thể cùng với những tế bào sụn sẽ giảm dần khả năng tổng hợp chất tạo nên sợi collagen và mucopolysaccharide, làm kém đi chất lượng của sụn, đặc biệt là tính đàn hồi.

Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những người mắc bệnh thoái hóa hóa khớp tăng nhanh ở tuổi ngoài 30 và tăng mạnh hơn ở tuổi 65. Đặc biệt, độ tuổi dưới 50 thì nữ giới sẽ bị nhiều hơn nam giới và thường sẽ tập trung ở các khớp bàn tay và khớp gối…

Yếu tố bẩm sinh

Các dị dạng bẩm sinh sẽ thay đổi diện tì nén bình thường của khớp và cột sống. Điều này khiến cho một số khớp luôn phải chịu áp lực quá tải, dần dần gây nên sự thoái hóa.

Di truyền

Những người có cơ địa già sớm hoặc là do hệ thống cơ xương khớp yếu. Nếu như trong gia đình của bạn có người đã mắc thoái hóa khớp sớm thì rất có thể những người con cháu về sau này cũng sẽ bị nếu như không có một chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi và sinh hoạt hợp lý.

Các biến dạng thứ phát

Sau khi gặp phải những thương tổn gây ra bởi những bệnh lý xương khớp khác, các chấn thương do tai nạn lao động, giao thông, loạn sản, làm thay đổi mối tương quan, hình thái của khớp và cột sống…

Sự tăng áp lực lên xương khớp

Do lên cân quá mức kiểm soát như béo phì, tăng tải trọng do nghề nghiệp…

Nội tiết

Thiếu hormone ở nữ là 1 trong những tác nhân hàng đầu gây ra hiện tượng thoái hóa khớp. Những rối loạn hormone trong thời kì mãn kinh, đái tháo đường, loãng xương do nội tiết… đều sẽ làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.

Biến chứng do thoái hóa khớp gây ra


Ở phần lớn bệnh nhân, thoái hóa khớp là một chứng đau mãn tính và có thể làm cho bạn luôn bị suy nhược, mất đi năng lượng sống. Bệnh cũng có thể làm cho bạn rơi vào tình trạng lo âu, trầm cảm.

Biến chứng do thoái hóa khớp gây ra
Biến chứng do thoái hóa khớp gây ra

Những biến chứng mà thoái hóa khớp có thể gây ra như:

Rối loạn giấc ngủ

Đau và nhức khớp sẽ tác động xấu đến giấc ngủ của bạn. Hơn thế nữa, nếu như không được ngủ đủ giấc, cơn đau sẽ tăng lên. Cứng khớp và khả năng vận động bị hạn chế cũng khiến bạn mất đi giấc ngủ ngon.

Ảnh hưởng tới năng suất lao động

Rất nhiều người bệnh sẽ phải nghỉ phép vài ngày trong năm vì những cơn đau mạn tính của bệnh. Ngoài ra, thoái hóa khớp còn ảnh hưởng đến những công việc thường nhật của bạn

Tăng cân

Tình trạng đau và cứng khớp kéo dài làm cho bạn ngại vận động. Bạn không còn muốn thực hiện các hoạt động mà mình rất thích trước đây nữa

Hơn nữa, tăng cân còn làm nặng thêm những biểu hiện của thoái hóa khớp cũng như là làm tăng nguy cơ mắc những biến chứng khác như:Tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch

Gout

Gút cũng là 1 trong nhiều biến chứng hay gặp do thoái hóa khớp gây ra. Thoái hóa khớp làm thay đổi sụn, dẫn đến các tinh thể urat natri hình thành bên trong khớp, gây nên bệnh gút và đau cấp tính. Gút thường bắt đầu là ở ngón chân cái.

Vôi hóa sụn khớp

Thoái hóa khớp sẽ làm xuất hiện những tinh thể canxi có trong sụn, thường gặp nhất là ở đầu gối.

Vôi hóa khớp còn khiến cho những dấu hiệu thoái hóa khớp trở nên nghiêm trọng hơn. Và có khi các tinh thể canxi chuyển động, tạo nên những cơn đau cấp tính.

Biến chứng khác

  • Hoại tử xương
  • Gãy xương do chịu áp lực lớn
  • Chảy máu hoặc nhiễm trùng bên trong khớp
  • Tổn thương gân và dây chằng bao quanh khớp
  • Dây thần kinh chịu sự chèn ép trong cột sống do thoái hóa khớp ở cột sống

Hướng điều trị


Hiện tại chưa có biện pháp nào có thể chữa khỏi thoái hóa khớp. Mục đích chính của việc chữa trị là để kiểm soát các triệu chứng mà thôi.

Hướng điều trị thoái hóa khớp
Hướng điều trị thoái hóa khớp

Quan trọng nhất là bạn kiểm soát được những cơn đau và luôn thường xuyên tập luyện, có sự vận động. Vật lý trị liệu sẽ giúp bạn vận động dễ dàng hơn.

Tập thể dục là mấu chốt để giữ cân bằng và kiểm soát tốt được trọng lượng của bạn. Nhưng bạn không được hoạt động mạnh vì như thế càng làm cho những biểu hiện trở nên trầm trọng hơn. Bạn cũng phải được nghỉ ngơi mỗi khi tập thể dục.

Hiện nay có rất nhiều loại thuốc giúp bạn giảm đau thoái hóa khớp, bao gồm acetaminophen (Tylenol) và thuốc kháng viêm không chứa steroid. Tùy theo cấp độ thoái hóa khớp của bạn mà bác sĩ có thể đề nghị bạn phẫu thuật để thay toàn bộ khớp.

Những bài tập sẽ giúp cho xương khớp bạn được linh hoạt hơn, giảm áp lực và cải thiện chất lượng cuộc sống như:

    • Thái Cực quyền
    • Yoga
    • Châm cứu

Thoái hóa khớp là căn bệnh gây ra do sự chuyển hóa. Nếu như không sớm phát hiện và điều trị, nó sẽ ngày càng trở nên trầm trọng hơn. Tuy nhiên, việc tử vong do thoái hóa khớp là cực kỳ hiếm, nhưng đây lại là nguyên nhân chính gây suy nhược ở người lớn.

Tốt nhât là bạn cần phải có sự trao đổi với bác sĩ nếu như tình trạng thoái hóa khớp ảnh hưởng quá lớn đến chất lượng cuộc sống của bạn. Phẫu thuật thay khớp, sử dụng thuốc giảm đau hay là thay đổi cách sinh hoạt có thể giúp bạn điều trị những dấu hiệu của bệnh.

➤➤ Hiện nay có rất nhiều phương pháp điều trị thoái hóa khớp gối, từ tiêm chất nhờn vào khớp gối cho đến những bài thuốc Đông y. Tùy vào từng tình trạng của mỗi người mà có sự lựa chọn cho phù hợp

 

Phòng ngừa


Dưới đây là lời khuyên của các bác sĩ chuyên khoa nhằm giúp bạn làm giảm thiểu tối đa nguy cơ hay là những triệu chứng thoái hóa khớp.

Kiểm soát tốt cân nặng

Thừa cân sẽ làm bạn tăng nguy cơ mắc thoái hóa khớp. Lượng cân dư thừa sẽ tạo áp lực đến những khớp của bạn, điển hình là những khớp ở đầu gối và hông.

Kiểm soát lượng đường huyết

Lượng đường huyết cao sẽ khiến sụn cứng hơn và dễ chịu sự thương tổn hơn khi có áp lực đè lên. Tiểu đường cũng có thể gây ra viêm nhiễm làm cho mất sụn khớp. Chính vì thế, để ngăn chặn nguy cơ mắc thoái hóa khớp, bạn cần phải kiểm soát lượng đường trong máu của mình.

Tập thể dục thường xuyên

Tập thể dục thường xuyên giúp bạn phòng ngừa thoái hóa khớp
Tập thể dục thường xuyên giúp bạn phòng ngừa thoái hóa khớp

Cách tích cực nhất để phòng ngừa thoái hóa khớp là tăng cường vận động. Bạn không cần phải tập thể dục với cường độ cao. Mỗi ngày bạn chỉ cần dành ra khoảng 30 phút là đủ. Điều này sẽ giữ cho các khớp xương của bạn khỏe mạnh và tăng cường độ dẻo dai của cơ bắp.

Bên cạnh đó, những bài tập cũng sẽ giúp bạn ổn định khớp hông và khớp đầu gối. Tập thể dục không những kiểm soát cân nặng hợp lý mà còn có thể làm hạn chế được nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và bổ trợ sức khỏe tim phổi.

➤➤ Bài tập yoga cho người thoái hóa khớp gối là biện pháp hữu hiệu để tăng cường sự dẻo dai, sức khỏe cho khớp gối nói riêng và hệ xương khớp nói chung.

Hạn chế nguy cơ gặp phải chấn thương

Rất khó để có thể tránh được toàn bộ mọi chấn thương trong cuộc sống hàng ngày, nhưng ít nhất bạn cần hạn chế chúng đến mức tối đa.

Tức là bạn nên mặc đồ bảo hộ trong khi chơi bất kỳ môn thể thao nào. Nếu như công việc của bạn đòi hỏi phải khuân vác vật nặng, bạn không nên quá sức, nghỉ khi nào thấy mệt.

Đối với nhân viên văn phòng cần đặc biệt chú ý hơn trong việc bảo vệ lưng của mình. Hãy chắc chắn rằng chiếc ghế của bạn có phần dựa lưng thoải mái.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý

Không có chế độ ăn cụ thể nào dành cho bệnh nhân bị thoái hóa khớp, nhưng có những thực phẩm, chất dinh dưỡng đã được chứng minh là có thể làm giảm đi nguy cơ thoái hóa khớp. Đó là Omega-3, vitamin C, D,…

Kết luận


Trên đây là những kiến thức tổng hợp về bệnh thoái hóa khớp, từ nguyên nhân, triệu chứng cho đến cách phòng ngừa, điều trị. Việc trang bị kiến thức cho bản thân sẽ giúp bạn có thể dễ dàng phòng tránh, ngăn ngừa, bảo vệ sức khỏe cho bản thân một cách tốt nhất. Cảm ơn các bạn đã quan tâm theo dõi

Nguồn tham khảo

    LEAVE A REPLY

    Please enter your comment!
    Please enter your name here