Cột sống được ví như trụ cột quan trọng của cơ thể thực hiện chức năng chứa đựng thần kinh, điều khiển các khớp xương và tạo nên khả năng vận động và di chuyển cho cơ thể. Việc tìm hiểu giải phẫu cột sống thắt lưng rất cần thiết, nó giúp chúng ta hiểu rõ về cơ thể hơn, hiểu được nguyên lý gây ra bệnh để viết cách phòng ngừa và điều trị

Nội dung bài viết

Cấu tạo cột sống thắt lưng

Một cách tổng quan thì cột sống gồm các đốt sống, đĩa đệm và hệ thống các dây chằng. Mỗi cột sống có từ 33 đến 35 đốt sống được chia thành 5 phân đoạn, hình dạng của mỗi đốt sống không giống nhau ở các đoạn và trong mỗi đoạn thì các đốt sống cũng khác nhau cụ thể

Cấu tạo cột sống thắt lưng

Cấu tạo cột sống thắt lưng

  • Đoạn cổ được chia thành 7 đốt sống kí hiệu từ C1 đến C7
  • Đoạn ngực gồm 12 đốt kí hiệu từ D1 đến D12
  • Đoạn thắt lưng gồm 5 đốt từ L1 đến L5
  • Đoạn cụt gồm 3 đến 5 đốt sống

Điểm đặc biệt là đoạn cùng và đoạn cụt dính với nhau thành một khối không có các đĩa đệm nằm giữa các đốt sống. Mỗi đốt sống gồm thân đốt, cuống sống, mảng sống, mỏm ngang, mỏm gai và các mỏm khớp.

Đối với cột sống thắt lưng, nó có đặc điểm là không có lỗ mỏm ngang, không có diện khớp với xương sườn, thân sống lớn, chiều cao phía trước thân lớn hơn chiều cao phía sau thân và ống sống thường có hình tam giác

Để trực quan hơn mời các bạn theo dõi video dưới đây với mô phỏng cấu trúc cột sống bằng hình ảnh 3 chiều

Khớp đốt sống

Khớp đốt sống có diện khớp là sụn, bao hoạt dịch, hoạt dịch và bao khớp. Trong đó bao khớp và đĩa đệm thuộc cùng một đơn vị chức năng thống nhất. Vì vị trí của khớp đốt sống thẳng dọc nên cốt sống thắt lưng luôn có khả năng chuyển động theo hướng trước sau trong phạm vi nhất định. Tại tư thế gù lưng và ưỡn lưng, các diện khớp cũng sẽ chuyển động theo hướng dọc của thân

Sự tăng hoặc giảm các áp lức lên đĩa đệm đều ảnh hưởng đến khoang gian đốt sống. Đĩa đệm và khớp đốt sống sẽ có khả năng đàn hồi để nâng đỡ và chống lại những tác động mạnh. Nếu không may gặp phải chấn thương thì đốt sống sẽ bị gãy trước khi đĩa đệm và khớp đốt sống bị tổn thương

Giải phẫu cột sống thắt lưng

Giải phẫu cột sống thắt lưng

Trong trường hợp đĩa đệm bị thoát vị hoặc thoái hóa thì chiều cao khoang gian đốt sẽ giảm khiến cho các đốt sống bị lỏng gây ra sai lệch vị trí các khớp. Theo thời gian, quá trình thoái hóa khớp đốt sống và đau cột sống càng diễn ra mạnh hơn. Ngược lại nếu khoang gian bị thay đổi chiều cao quá mức thì làm chuyển nhập dịch thể vào khoang trong đĩa đệm. Hiện tượng này làm giãn bao khớp và gây đau

Đĩa đệm

Về cấu tạo, đĩa đệm được chia thành nhân nhầy, vòng sợi và mâm sụn

Nhân nhầy được hình thành từ một màng liên kết, tạo nên các khoang mắt lưới chứa tổ hợp các tế bào nhầy keo. Ở người trẻ tuổi, tổ chức tế bào này kết dính rất chặt với nhau nên nhân nhầy rất chắc và đàn hồi tốt còn ở người già sẽ đàn hồi kém hơn

Vòng sợi sụn chắc chắn và đàn hồi. Giữa các lớp của vòng sợi có vách ngăn

Mâm sụn sẽ gắn chặt vào tấm cùng của đốt sống

Lỗ ghép

Lỗ ghép được tạo bởi khuyết dưới của đốt sống trên và khuyết dưới của đốt sống dưới. Lỗ ghép cho phép các dây thần kinh đi từ ống sống ra ngoài.

Hệ thống dây chằng

Hệ thống dây chằng được chia thành

  • Dây chằng dọc trước
  • Dây chằng dọc sau
  • Dây chằng vàng
  • Dây chằng liên gai và trên gai

Ống sống thắt lưng

Giải phẫu chi tiết

Giải phẫu chi tiết

Được giới hạn phía trước bởi thân đốt sống và các đĩa đệm, phía sau bởi dây chằng vàng và các cung đốt sống. Cạnh đó là các cung đốt sống, vòng cung và lỗ ghép. Bên trong ống sống có bao màng cứng, rễ thần kinh và tổ chức bao quanh màng cứng

Rễ thần kinh tủy sống

Mỗi bên của khoanh tủy sống sẽ thoát ra 2 rễ thần kinh là rễ thần kinh vận động và rễ thần kinh cảm giác. Hai rễ này chập thành dây thần kinh sống rồi chui qua lỗ ghép để ra ngoài.

Đoạn vận động cột sống

Gồm khoang gian đốt, nửa phần thân đốt sống trên và đốt sống dưới, dây chằng dọc trước, dây chằng dọc sau, dây chằng vàng, khớp đốt sống và tất cả các thành phần mềm tương ứng

Trên đây là giãi phẫu chi tiết cột sống thắt lưng. Đây là bộ phận rất quan trọng đối với cơ thể nên bạn cần bảo vệ nó một cách chu đáo nhất

Đặt câu hỏi